Δευτέρα 30 Ιανουαρίου 2012

Φυλαχτά, χαϊμαλιά και λοιπά μαγικά


Φυλαχτά, χαϊμαλιά και λοιπά μαγικά

(του Διονύση Γουσέτη, ΑΥΓΗ, 25/8/2007)


Περί φυλακτών

Τα φυλαχτά αποτελούν προϊόντα της άγνοιας και του φόβου. Όσοι πιστεύουν σε αυτά, τα θεωρούν αντικείμενα ιερά, με δυνάμεις υπερφυσικές, για την προστασία από κακόβουλα πνεύματα, δαίμονες, ξωτικά, καλικάντζαρους, μαγείες, κατάρες, γητειές, το "κακό" μάτι, την "κακιά" αρρώστια κλπ. Από τις παλιές θρησκείες πέρασαν στους χριστιανούς, αν και πουθενά δεν προτρέπει ο Ιησούς λατρεία ή εμπόριο ιερών αντικειμένων. Στο βρόντο πήγε και η απόφαση του Συμβουλίου της Λαοδικείας (4οςαιώνας) να αποπέμπονται από τη θρησκευτική κοινότητα όσοι φορούν φυλαχτά.


Τα πιο προνομιούχα φυλαχτά είναι εκείνα που περιέχουν «τίμιο ξύλο», δηλαδή κομμάτι ξύλο από το σταυρό όπου σταυρώθηκε ο Ιησούς. Η διάδοσή τους ξεκίνησε την επομένη της ανακάλυψης του τάφου του Ιησού από την αγία Ελένη, η οποία ήταν παρούσα όταν ο γιος της, άγιος και μέγας Κωνσταντίνος, διέτασσε να εκτελεστεί ο γιος του Κρίσπος. Η αγία βρήκε το σταυρό όταν, το 326, πήγε για προσκύνημα στους «Αγίους Τόπους». Μετά από θεία αποκάλυψη μάλιστα, βρήκε όλους τους τρεις σταυρούς του Γολγοθά και μπόρεσε να εντοπίσει τον σωστό με τη βοήθεια μιας νεκρανάστασης: αρχικά άγγιξε το νεκρό σώμα της χριστιανής χήρας Λιβανίας με δύο από τους σταυρούς, αλλά χωρίς αποτέλεσμα, όταν όμως ήρθε σε επαφή με τον τρίτο σταυρό «εκείνη ζωντάνεψε και υμνούσε τον Κύριο».


Σύμφωνα με τον Κύριλλο Ιεροσολύμων, ήδη γύρω στο 350 ο κόσμος ήταν γεμάτος από κομματάκια του σταυρού. Έστελναν -ως ιδιαίτερη ένδειξη τιμής- ροκανίδια, μεγάλα και μικρά, σε αμέτρητες εκκλησίες, βασιλιάδες, πρίγκιπες και ιδιώτες. Τα κομμάτια του μετανάστευσαν με αμέτρητους προσκυνητές στα πιο μακρινά μέρη του κόσμου. Ωστόσο, ο σταυρός δεν λιγόστευε! Τα κομματάκια που κυκλοφορούν ευρέως σήμερα, δεν τα παρουσιάζουν πλέον ως γνήσια, ισχυρίζονται όμως ότι τα έχουν φέρει σε επαφή με τον πραγματικό σταυρό και γι' αυτό το λόγο διαθέτουν κι αυτά υπερφυσικές δυνάμεις.


Με αυτή τη διανομή φυλαχτών έγινε το πρώτο βήμα προς το συστηματικό κομμάτιασμα λειψάνων αγίων και άλλων πραγμάτων για λατρεία και για κατασκευή φυλαχτών. Στη συνέχεια, αρχίζουν να βρίσκονται όλα τα πιθανά «πράγματα Ιησού»: εργαλεία τού μαρτυρίου, ρούχα κλπ. Η λατρεία του ακάνθινου στεφάνου αρχίζει μόλις τον 5ο αιώνα, εκείνη της λόγχης μόλις τον 6ο. Το 614 μεταφέρεται στην Κωνσταντινούπολη η αιχμή της και το 10ο αιώνα ακολουθεί το κοντάρι, που στα τέλη του 15ου αιώνα, επί πάπα Ιννοκέντιου Θ', καταλήγει στη Ρώμη. Τα ιερά καρφιά εξακολουθούν να βρίσκονται στον καθεδρικό ναό της Τρηρ. Ο άγιος μανδύας έρχεται εκεί γύρω στα 1100. Οι ευρέσεις «πραγμάτων Ιησού» συνεχίζονται έως και τον 15ο αιώνα!







Την ιστορία των φυλαχτών και του τίμιου ξύλου τη θυμήθηκα όταν διάβασα την εντυπωσιακή αποκάλυψη που μας έκανε ο αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος φεύγοντας για το Μαϊάμι των ΗΠΑ, όπου τον περιμένει μια δύσκολη χειρουργική επέμβαση στο συκώτι. Αποκάλυψε ότι ο πρωθυπουργός του δώρισε το προσωπικό του φυλαχτό με τίμιο ξύλο. Περίεργη αποκάλυψη: ο αρχιεπίσκοπος μέχρι τώρα έδειξε να στηρίζεται για την αποκατάσταση της υγείας του εξ ολοκλήρου στην επίγεια ορθολογική ιατρική βοήθεια και καθόλου στη μεταφυσική επουράνια. Δεν ακούσαμε ν' ανάβει λαμπάδες σαν το μπόι του.


Δεν μάθαμε να κρεμάστηκε σε κανένα εικονοστάσι τάμα ασημένιο συκώτι. Δεν τον είδαμε το δεκαπενταύγουστο στη Μεγαλόχαρη της Τήνου ξαπλωμένο μαζί με τους άλλους προσκυνητές, να περιμένει να περάσει η εικόνα πάνω του. Δεν ανακοινώθηκε καμιά προσκόμιση στον ασθενή οποιασδήποτε θαυματουργής εικόνας, ιερής κάρας, ιερού λείψανου, αγίας ζώνης, αγίου φωτός, αγιάσματος. Ούτε ανακοινώθηκε κανένα τάμα προς κάποιο άγιο, κανένα ευχέλαιο, κανένα τρισάγιο, κανένας εξορκισμός, καμιά βασκανία. Τίποτε από αυτά που προτρέπει ή έστω αποδέχεται η ελληνορθόδοξη εκκλησία για θεραπεία από ασθένειες δεν είδαμε.


Γιατί λοιπόν να αποκαλύψει, τελευταία στιγμή πριν την αναχώρηση, το δώρο του πρωθυπουργού; Ας με συγχωρήσει αν αμαρτάνω. Πιστεύω όμως ότι το πραγματικό δώρο δεν ήταν απ' τον πρωθυπουργό προς τον αρχιεπίσκοπο, αλλά από τον αρχιεπίσκοπο προς τον πρωθυπουργό: τον ανέδειξε ως ευσεβή και φίλο του, δίνοντας σήμα στους «δικούς του» για ψήφο. Είναι η συνέχεια της «δεξιάς του Κυρίου», προς μεγάλη στενοχώρια της ακροδεξιάς του Κυρίου, που σε κάποιες νομαρχιακές εκλογές είδε το ποσοστό της να φθάνει το 14% χάρη στον αρχιεπίσκοπο.




Για να μη θεωρηθούμε όμως εμπαθείς, ας δεχτούμε ότι το κατευόδιο του κ. Καρατζαφέρη μέχρι το αεροδρόμιο δεν υπέκρυπτε ιδιοτελείς προσδοκίες, αλλά οφείλεται στη μεγαλοσύνη του και έγινε με την ειλικρινή επιθυμία για ανάρρωση του αρχιεπισκόπου. Αυτή τουλάχιστον την επιθυμία, η στήλη τη συμμερίζεται.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου